Home Հասարակություն Զղջումի պահը. 168.am

Զղջումի պահը. 168.am

«Թերահավա՛տ, ինչո՞ւ  երկմտեցիր»

Ավետարան ըստ Մատթեոսի` 14:29-31

Արցախի նկատմամբ ամբողջական վերահսկողության կորստով, կասկածի տակ է դրված Հայաստանի սուվերեն գոյությունը և արժեզրկված է նրա աշխարհաքաղաքական կշիռը: Զրկվելով իր անվտանգության պատվարից` Հայաստանը այժմ հանձնված է բախտի քմահաճույքին, և դավադրված է այն ձեռքը, որը վարում էր «Հայաստանի Հանրապետություն» կոչվող նավը: 2018թ.-ի ապրիլի 17-ին, ԱԺ հատուկ նիստում, ՀՀ վարչապետի թեկնածու Սերժ Սարգսյանը իր ելույթում ուղղակիորեն հնչեցրեց հետևյալը. «Ասեմ միայն, որ անվտանգությունը շարունակելու է մնալ թիվ մեկ գերակայությունը։ Արցախի խնդրի խաղաղ կարգավորման մեր դիրքորոշումն անփոփոխ է… Այո՛, այսօր մենք ունենք արտաքին քաղաքականության դրական արդյունքներ, որոնք ամրության լուրջ պաշար են տալիս մեզ… Այս միտումները մենք պետք է կարողանանք շարունակել»։

Փաստացի Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց, որ ցանկանում է «պահպանել» իշխանությունը` Արցախը պահելու համար: Այնուհանդերձ, այլևս ոչ անհայտ ուժեր  գործընթացը ներկայացրեցին՝ որպես իշխանավարման երրորդ շրջանին անցնելու փորձ: Միայն իշխանությունը պահելու համար, ինչպես դա անում են ներկայիս կապիտուլյացված իշխանությունները, Սերժ Սարգսյանը կարող էր հանձնել Արցախը: Սակայն նա գերադասեց հանձնել իշխանությունը՝ Արցախը պահելու դիմաց: Զրկվելով Արցախի հարցն իր տրամաբանական և վերջնական լուծմանը հասցնելու մանդատից` Սերժ Սարգսյանը դրա բախտը պարտադրաբար հանձնեց ժողովրդական զանգվածներին:

Ա՛յլ հարց է, թե ի վերջո ում փոխանցեցին Արցախի բախտը և Հայաստանի սուվերենությունը այդ նույն ժողովրդական զանգվածները և ի՞նչ արդյունքի հասան:

Հասարակության և իշխանության միջև փոխհարաբերություններում, ինչքան էլ տարօրինակ է, բայց լեգիտիմությունը չի կարող խաղալ առաջնային ցուցիչի դեր, քանի որ վերջինս սոցիալ-հոգեբանական երևույթ է, ուստիև ենթակա արտաքին ուղղորդումների և քարոզչական մանիպուլյացիաների: Նավթադոլարներով սնուցված հենց այդ զանգվածային հոգեբանական գործիքներով էլ արհեստականորեն գեներացվեց Սերժ Սերգսյանի հանդեպ առկա ընկալումների վակուումը: Հասարակություն-իշխանություն հարաբերություններում էական է նպատակադրումային հետևողականությունը, ասել է թե, որքանով է գործող իշխանությունը հետամուտ ժողովրդի առաջնային կենսական խնդիրների սպասարկմանը:

Կասկածից վեր էր, որ անվտանգության խնդիրը հայ ժողովրդի և հայկական պետությունների թիվ մեկ մարտահրավերն էր, սակայն խաղարկելով ներգործության ենթակա հասարակական հոգեբանությունը, արտաքին գործակալական ուժերին հաջողվեց ստանալ լեգիտիմության կեղծ  ճգնաժամ: Առանձին վերցրած՝ գոյություն չկա Արցախի խնդիր, դա Հայաստանի և հայ ժողովրդի անվտանգության հարցն է: Առանձին վերցրած՝ չկա նաև Հայաստանի անվտանգության խնդիր, դա Ռուսաստանին իր ազդեցության գոտուց դուրս մղելու և պանթուրքական գոտին սպասարկելու արևմտյան ձգտումն է:

Հայաստանին առաջարկվում են անվտանգության երաշխիքներ, եթե վերջինս ընդունի Արևմուտքի խաղի կանոնները և վերածվի հակառուսականության պլացդարմի: 2008-2018թվականներին` անվտանգության կենսական երաշխիքները հետզհետե փոխարինելով սպառողական ապրելակերպի պահանջմունքներով` սորոսական գործակալական ցանցին հաջողվեց սողոսկել հասարակություն-իշխանություն փոխհարաբերությունների դաշտ և սեփական օրակարգը թելադրել:

Հայաստանի վարչապետի պաշտոնին դեռևս թյուրիմացաբար գտնվող դավաճանը հայտարարել էր, որ չի զբաղվում աշխարհաքաղաքականությամբ, ինչը թերևս բնական է, իշխանություն զավթած գործակալներն իրենց իջեցված հրահանգները կատարելու համար են, այլ կերպ ասած, աշխարհաքաղաքականությունն արդեն զբաղված է նրանցով:

2008թ.-ի մարտի 1-ից արևմտյան միջոցներով Հայաստանում աշխատող և նրանց ուղեղային կենտրոնների կողմից կառավարվող գործակալական ցանցերն ակտիվ ներխուժեցին հասարակական կյանքի սեկտորներ, պետական իշխանության մարմիններ, ինչո՞ւ ո՛չ, նաև գործող իշխանական կուսակցության շարքեր: Ձևավորվեցին 5-րդ և 6-րդ շարասյուններ, որոնք պատրաստակամ սպասում էին իրենց իջեցվող արտաքին հրահանգներին: 2008թ.-ից սկսած, արտաքին գործակալական ցանցի նկրտումներն էին.

  • Արցախը հանձնել Ադրբեջանին և ապաշրջափակել տարածաշրջանը:
  • Ապահովել թուրք-ադրբեջանական տնտեսական և ժողովրդագրական գրոհը:
  • Հայաստանի ձախողումները վերագրել ՌԴ-ի ենթադրյալ «անգործությանը»:
  • Կասեցնել հայ-ռուսական ռազմավարական, դաշնակցային հարաբերությունները և հանել Գյումրու 102-րդ ռազմաբազան, հեռացնել Ռուսաստանը տարածաշրջանից:
  • Ստեղծել մեկ ինտեգրված վարչական միավոր` ի դեմս թուրքական խնամակալության` հանձնել անգլոսաքսերի տնօրինությանը:

Մոտենում էր ժամանակը, որ արցախյան հիմնախնդիրը կստանար իր արդարացի լուծումը, հիշենք ալիևյան խոստովանություններն Արցախը ճանաչելու ճնշումների մասին: Սակայն արևմտաթուրքական գործակալական ցանցերին ի վերջո հաջողվեց գունավոր հեղաշրջման միջոցով հեռացնել օրինական իշխանությունը և հաստատել խամաճիկային վարչակազմ, որը պարտվողական պատերազմով հրաժարվեց Արցախից և հանձնեց Հայաստանը:

Դավադիր ծրագրի առաջին պարտադիր կետն այլևս իրականություն է, և գործընթացներն արդեն ընթանում են հաջորդ կետերի իրագործման ուղիով: Նշվածում համոզվելու համար բավարար է հիշել 2018թ.-ի հոկտեմբերին ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի հայաստանյան այցի գլխավոր շեշտադրումները, որով կոչ էր արվում հրաժարվել պատմական «կաղապարներից» և պատրաստվել թուրքական ինտեգրացիայի:

Շարունակությունը՝ սկզբնաղբյուր կայքում